Grupa za nutritivnu biohemiju i dijetologiju (NBD) je najmlađa grupa Instituta za medicinska istraživanja Univerziteta u Beogradu, zvanično formirana u septembru 2020. godine. Grupa je deo Centra izuzetne vrednosti za ishranu i metabolizam. Osnovni predmet naučno-istraživačkog rada Grupe za NBD je ispitivanje nutritivnog statusa, nutritivnih biomarkera i promena parametara lipidnog statusa, inflamacije i oksidativnog stresa u patološkim stanjima, kao i ispitivanje efekata primene određenih nutrijenata (masne kiseline i polifenoli) na navedene parametre. Masne kiseline imaju čitav niz biohemijskih uloga u organizmu i jedna od najvažnijih je njihovo pro- i anti-inflamatorno dejstvo. Odnos omega-3 i omega-6 masnih kiselina u ishrani u značajnoj meri može da utiče na zapaljenske procese u organizmu, na sistemsku inflamaciju niskog stepena koja je u osnovi mnogih hroničnih nezaraznih bolesti. Sa druge strane, polifenoli su najmoćniji prirodni antioksidansi, takođe značajni u prevenciji i terapiji najčešćih oboljenja današnjice.
U cilju sveobuhvatnog ispitivanja promena u metabolizmu lipida kod hronične sistemske inflamacije (uključujući gojaznost, reumatska, kardio-vaskularna i maligna oboljenja) Grupa za NBD proširuje istraživanja na oblast lipidomike. Za realizaciju ovih istraživanja uspostavljena je saradnja sa relevantnim laboratorijama u inostranstvu. U saradnji sa Кliničko-bolničkim centrima u Srbiji, Grupa za NBD sprovodi nutritivne interventne studije koja uključuju onkološke pacijente (sa hematološkim malignitetima, kancerom pluća i dojke) i bubrežne bolesnike. Modulacija načina ishrane u nutritivnoj terapiji gojaznosti, koja dostiže epidemijske razmere i u svetu i kod nas, je takođe jedan od osnovnih istraživačkih ciljeva. U okviru Grupe za NBD postoji i Savetovalište za ishranu.
Grupa za nutritivnu biohemiju i dijetologiju je razvila animalni model metaboličkog sindroma i hiperlipidemije na kome se ispituje uticaj različitih fitohemikalija na insulinsku rezistenciju i poremećaj metabolizma lipida. Akcenat je na matičnim sokovima tipičnim za naše područje, bogatim polifenolima, što otvara mogućnosti i za buduću saradnju sa privredom.
Naučna savetnica
Vesna Vučić
Dr Vesna Vučić je naučna savetnica u oblasti medicine (biohemija i fiziologija), koordinatorka Grupe za nutritivnu biohemiju i dijetologiju i rukovoditeljka Centra izuzetne vrednosti za ishranu i metabolizam na Institutu za medicinska istraživanja. Dr Vučić je takođe članica Upravnog odbora Instituta i Tima za transformaciju, čime aktivno doprinosi institucionalnoj reformi u okviru SAIGE projekta. Njena primarna oblast interesovanja obuhvata eksperimentalna i klinička istraživanja u biomedicini, sa posebnim fokusom na molekularne mehanizme bolesti, oksidativni stres i biološke markere inflamacije i dijetarnu modulaciju ovih faktora. Dr Vučić je posvećena istraživanjima zasnovanim na dokazima i primeni interdisciplinarnog pristupa, povezujući biohemiju, molekularnu biologiju i kliničku praksu. Tokom svoje naučne karijere učestvovala je u brojnim domaćim i međunarodnim projektima i objavila preko 100 radova u relevantnim međunarodnim časopisima. Njena istraživanja su citirana više od 1.800 puta, a naučni uticaj potvrđen je Hirsch-ovim indeksom 25. Bila je predavačica na doktorskim studijama Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu i Fakulteta medicinskih nauka Univerziteta u Kragujevcu i mentor sedam doktorskih disertacija. Dr Vučić je rukovodila projektom iz programa Erasmus+ “Synergistic Education of Parents with Children with Special Needs – SynergyEd“, a trenutno koordinira realizaciju projekta „Antiinflamatorni pristup ishrani kod pacijenata sa rakom dojke koji su na terapiji inhibitorima aromataze“ Fonda za nauku Republike Srbije. Aktivno učestvuje u stručnoj zajednici kao članica Izvršnog odbora Društva za ishranu Srbije i kao potpredsednica Društva fiziologa Srbije.
Naučna savetnica
Danijela Ristić-Medić
Danijela Ristić-Medić je doktor medicinskih nauka, specijalista interne medicine i dijetoterapije, sa završenim magistarskim i doktorskim studijama iz oblasti ishrane i metabolizma, kao i sertifikovanom obukom iz sportske ishrane i suplementacije u okviru Centra izuzetne vrednosti za ishranu i metabolizam. Ima više od 30 godina iskustva u osnovnim, kliničkim i epidemiološkim istraživanjima nutritivnih aspekata zdravlja, sa fokusom na medicinsku nutritivnu terapiju, procenu nutritivnog statusa, biomarkere dijetarnog unosa i primenu istraživanja zasnovanih na dokazima, uključujući meta-analize. Trenutno se primarno bavi obezitologijom. Učestvovala je u nacionalnim i evropskim projektima iz oblasti ishrane kao rukovodilac radnih paketa i projekata bilateralne saradnje. Predavač je na programima kontinuirane medicinske edukacije iz dijetetike i na master studijama. Predsednik je Etičkog odbora Instituta za medicinska istraživanja. Član je Izvršnog odbora Društva za ishranu Srbije, radne grupe Evropske federacije za ishranu u okviru inicijative „Unapređenje standarda u nauci o ishrani“, kao i Srpske i Evropske asocijacije za proučavanje gojaznosti.
Naučna savetnica
Aleksandra Arsić
Aleksandra Arsić je naučni savetnik Instituta za medicinska istraživanja, Instituta od nacionalnog značaja za Republiku Srbiju, Univerziteta u Beogradu. Doktorirala je na Biološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu u oblasti biohemije i fiziologije. Aktivno se bavi istraživanjem ishrane i metabolizma i uloge lipida, masnih kiselina, reaktivnih vrsta kiseonika i azota, kao i pro- i antiinflamatornih molekula, u nastanku i napredovanju hroničnih nezaraznih bolesti. Aleksandra Arsić ima veliko iskustvo u ispitivanju metabolizma lipida, a bila je uključena ili sprovela nekoliko interventnih studija o uticaju suplementacije masnim kiselinama na metabolizam lipida, oksidativni stres i sistemsku inflamaciju u različitim patološkim stanjima. Pored toga, oblast interesovanja je i zaštitna i preventivna uloga bioaktivnih komponenti hrane u zdravlju i bolesti. Učestvovala je u radnim paketima i zadacima u nekoliko nacionalnih i EU projekata. U skorije vreme, bavi se istraživanjem metabolita lipida u plazmi u različitim patološkim stanjima.
Naučna savetnica
Snježana Petrović
Snježana Petrović je doktor bioloških nauka u Grupi za nutritivnu biohemiju i dijetologiju Centra izuzetne vrednosti u oblasti istraživanja ishrane i metabolizma Instituta za medicinska istraživanja Univerziteta u Beogradu. Njena istraživanja usmerena su na ispitivanje uticaja specifičnih diijeta, nutritivnih suplemenata i intenzivne fizičke aktivnosti na antropometrijske karakteristike, bihemijske parametre, lipidni profil, oksidativni stres, histopatološki status i inflamaciju u uzaorcima različitih humanih i animalnih tkiva. U posebnom fokusu njene istraživačke aktivnosti je razvoj animalnog modela gojaznosti i metaboličkog sindroma, kao I primena tog modela u studijama koje se bave istraživanjem efekata i mehanizama delovanja odabranih suplemenata/nutrijenata u prevenciji i terapiji metaboličkog sindroma.
Milena Žuža Praštalo
Dr Milena Žuža Praštalo je doktor nauka za hemiju i hemijsku tehnologiju, naučni saradnik grupe za Nutritivnu biohemiju i dijetologiju Institutu za medicinska istraživanja Univerziteta u Beogradu. Ima više od 15 godina istraživačkog iskustva u oblasti biotehnologije, biohemijskog inženjerstva i održivog razvoja, kao i nastavnog iskustva na više predmeta i fakulteta. Trenutno njena istraživanja su usmerena na bioaktivna jedinjenja hrane, njihovu izolaciju, stabilizaciju i korišćenje u fomulaciji funkcionalne hrane. Učestvovala je u nekoliko međunarodnih i domaćih naučnoistraživačkih projekata i međunarodnih razvojnih programa i bila je mentor jedne doktorske disertacije.
